De Volmolen tijdens hoogwater in juli 2021 (bron: https://geobronnen.com/wp-content/uploads/Hoogwater-Limburg-juli-2021-Volmolen.jpg)
Begin 2025 hebben Molenstichting Limburg, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en Stichting Belangenbehartiging Watermolenexploitanten een gesprek gevoerd met de provinciale gedeputeerden Theuns en Kuntzelaers, om te bepleiten dat de bescherming van (werkende) watermolens beter verankerd wordt in provinciaal beleid. Er is toen onder andere afgesproken dat de provincie de wateroverlastproblematiek voor vijftig watermolens zal onderzoeken. De opdracht voor dit onderzoek is nu verleend aan Anteagroup. Dit onderzoeksbureau zal de komende maanden in beeld brengen waar de grootste risico’s op wateroverlast liggen en voor welke locaties verdere verdieping nodig is. Één van de doelen van het onderzoek is om inzichtelijk te maken wat de risico’s op wateroverlast betekenen voor de watermolens en hun toekomstbestendigheid.
Het wateroverlastonderzoek was echter slechts één deel van de afspraken die de Molenstichting en andere belangenbehartigers in het overleg in 2025 overeen zijn gekomen. Er is namelijk in samenhang hiermee ook afgesproken dat de watermolenpaspoorten geüpdatet zullen worden, om zo de rol van de watermolen in het landschap in beeld te krijgen. Wateroverlast is immers slechts één van de problemen waarmee watermolens anno 2026 geconfronteerd worden. Veel watermolens ondervinden grote problemen door watertekort of een verandering in hydrologie door bijvoorbeeld de aanleg van overgedimensioneerde vistrappen. De belangenbehartigers dringen er bij de provincie op aan de problematiek integraal te belichten, met als doel werkende watermolens in het Limburgs landschap te behouden.
In een eerst inventarisatie worden 52 monumentale watermolens en hun fysieke omgeving, de erfgoedwaarden en de kwetsbaarheid van de molens geanalyseerd. Vervolgens zal men begin 2027 voor 10 geprioriteerde watermolens de oorzaken en effecten van wateroverlast nader te analyseren. Welke locaties hiervoor gekozen zullen worden, is nu nog niet bekend. Volgens de onderzoeksopdracht wordt het advies dat hieruit voortkomt aan de watermoleneigenaren en Molenstichting Limburg gepresenteerd tijdens een werksessie.

